شما هم فکر میکنید بیست گرفتن در درس ادبیات غیرممکن است؟ ادبیات درسی است که ضریب بسیار بالایی در امتحانات نهایی یازدهم دارد و به دلیل حجم بالا و پیچیدگیهای مفهومی، برای بیشتر دانشآموزان یک چالش بزرگ است بنابراین با گرفتن بیست در درس فارسی میتوانید فاصله خیلی زیادی از بقیه رقبای خود بگیرید. برعکس تصور خیلی از دانشآموزان، ۲۰ گرفتن در درس فارسی کار غیرممکنی نیست. در این مقاله راه و رسم رسیدن به نمره بیست در امتحان نهایی فارسی یازدهم را توضیح میدهیم.
این مقاله، صد و سی و یکمین مطلب از سری مطالب ماز درباره «مطالعه» است.
- شروع از اولین مقاله: با رعایت این ۳ اصل، مطالعه ات را باکیفیت کن.
- مقاله بعدی: چگونه در امتحاننهایی هندسه یازدهم ۲۰ بگیریم؟
چرا امتحان نهایی فارسی یازدهم مهم است؟
ضریب درس ادبیات در امتحاننهایی پایه یازدهم ۵.۹۵ است؛ یعنی بالاترین ضریب بین همه درسهای رشته تجربی، ریاضی و انسانی. بنابراین این درس نقش ویژه و تعیین کنندهای در نتیجه کنکور خواهد داشت. از طرفی درس فارسی بسیار سنگین و زمانبر است و مطالعه آن نیاز به حوصله و زمان کافی دارد بنابراین نمیتوان در بازه کوتاه امتحانات نهایی آن را جمعبندی کرد.
یکی دیگر از چالشهای این درس تعداد سوالات بالای آن در امتحان است. معمولا ۴۸ سوال طراحی میشود که باید در ۹۰ دقیقه پاسخ داد یعنی هر سوال فقط ۱ تا ۲ دقیقه زمان دارد.
نکات طلایی برای ۲۰ شدن در امتحان نهایی فارسی یازدهم
۱- مفاهیم مربوط به آرایههای ادبی و نکات دستوری را یاد بگیرید.
شما نمیتوانید همه نکات ادبی و دستوری کتاب را حفظ کنید بنابراین باید نحوه تشخیص این موارد را یاد بگیرید و در ابیات یا جملات مختلف امتحان کنید. برای مثال باید تفاوت اضافه تشبیهی و استعاره را بدانید و بتوانید در ترکیبهای مختلف آن را شناسایی کنید.
۲- با ساختار کلی امتحان آشنا باشید.
امتحان فارسی شامل سه قلمرو مختلف و بخشهایی مثل حفظ شعر و تاریخ ادبیات است. شما باید با ترتیب و نحوه چینش استاندارد سوالات به خوبی آشنا باشید.
۳- متنپژوهیها را بررسی کنید.
بسیاری از سوالات امتحان از متنپژوهیها طراحی میشود بنابراین به ابیات و مثالهای این قسمت توجه کنید. اگر در یکی از متنپژوهیها درمورد آرایهای مثل تشبیه به صورت مختصر صحبت شده، شما باید به شکل کامل این آرایه را یاد بگیرید و مثالهای زیادی را بررسی کنید.
سری کتابهای بیستشو ماز با درسنامههای جامع و تخصصی در این مرحله به شما کمک میکند تا به صورت مفهومی مطالب را یاد بگیرید.
۴- اصول پاسخنویسی را رعایت کنید.
خیلی از دانشآموزان با رعایت نکردن چند اصل ساده در نوشتن پاسخها، نمره زیادی را از دست میدهند. خوشخط و خوانا بنویسید، از خطزدگی زیاد پرهیز کنید و در نوشتن جوابها از کلمات کلیدی مهم استفاده کنید.
با مطالعه مقاله اشتباهات پرتکرار دانشآموزان در امتحانات نهایی، با اشتباهات پرتکرار دانشآموزان در امتحان نهایی آشنا میشوید.
۵- در کلاسهای امتحانی ادبیات شرکت کنید.
اگر دانشآموزی هستید که مفاهیم اولیه کتاب فارسی را مشکل دارید، بهتر است که از یک استاد برای شروع مسیر خود کمک بگیرید. با شرکت در کلاسهای مخصوص آمادگی در امتحان نهایی ماز، در هر سطحی که باشید، میتوانید به نمره بیست برسید.
کلاسهای آنلاین کنکور برای دانشآموزانی که اشتراک الماس دارند قابل دسترسی است. برای ثبتنام کافیست عضو کانال تلگرام ماز یا کانال بله ماز شوید.
۶- سوالات نهایی سالهای گذشته را بررسی کنید.
بعد از مطالعه کامل درس فارسی، سوالات نهایی سالهای گذشته را حل کنید. پاسخ به سوالات بخش دستور و آرایه باید بلافاصله بعد از مطالعه درس باشد ولی برای املا و معنی واژه بهتر است که با یک روز فاصله انجام شود.
برای دانلود و حل نمونه سوالات نهایی و شبه نهایی و دبیرخانه سالهای قبل، هر سه رشته ریاضی، تجربی و انسانی در پایههای دوازدهم و یازدهم به صفحه نمونه سوالات نهایی مراجعه نمایید.

قالب کلی امتحان نهایی فارسی یازدهم چگونه است؟
امتحان فارسی یازدهم از سه قلمرو زبانی، ادبی و فکری تشکیل شده است.
۱- قلمرو زبانی
بخش قلمرو زبانی شامل موارد زیر است.
| قلمرو زبانی (۷ نمره ) | معنای واژگان | – |
| املای واژگان | املای کلمات مهم روانخوانیها در این قسمت اهمیت دارد. | |
| دستور زبان | کاربرد معنایی افعال نقش ضمایر متصل نقشهای دستوری فعل مجهول وابستههای پیشین و پسین جملات ساده و مرکب زمان افعال جملات چندجزئی |
۲- قلمرو ادبی
بخش قلمرو ادبی با ۵ نمره شامل آرایههایی مثل تشبیه، تشخیص، مجاز، استعاره و کنایهها است.
۳- تاریخ ادبیات
۴- حفظ شعر
۵- قلمرو فکری
قلمرو فکری با ۸ نمره، جزو بخشهای پر اهمیت است. سوالات این قلمرو شامل نکات متن درس، درس پژوهیها و بررسی مفهوم نظم و نثرها است.
بهترین روش مطالعه درس فارسی در مقاله روش مطالعه ادبیات برای امتحان نهایی بررسی شده است.

روش مطالعه ادبیات یازدهم مخصوص امتحان نهایی
۱- واژگان
واژگان را ابتدا از انتهای واژهنامه و سپس در قالب متن درس معنا کنید؛ یعنی معنا و توضیحات مربوط به لغات را از انتهای واژهنامه حفظ کنید و بعد در قالب ترجمه شعر و نثر، لغات را معنا کنید. نکته اساسی این است که حفظ واژگان در قالب معنی کردن جملات، باعث بهتر حفظ کردن میشود. برای مرور واژگان از جعبه لایتنر استفاده کنید.
اگر میخواهید چگونگی کار با جعبه لایتنر را یاد بگیرید، مقاله مرور با جعبه لایتنر + اهمیت مرور مطالب در موفقیت را مطالعه نمایید.
۲- املا
متن کتاب را با دقت بخوانید و کلماتی که ارزش املایی دارند را با رنگ مشخصی هایلایت کنید.
۳- دستور زبان و آرایههای ادبی
برای این بخش گام به گام پیش بروید. ابتدا از مفاهیم ساده شروع کنید و بعد از یادگیری از قسمت سوالات مربوط به آن را حل کنید. توجه کنید که بعضی از قسمتهای دستور زبان نیاز به درک مفهومی دارد.
۴- قلمرو فکری
جملات و ابیات کتاب را خط به خط معنی کنید و مفهوم آنها را بررسی کنید. برای تمرین این بخش از سوالاتنهایی سالهای گذشته و پاسخهای آنها استفاده کنید. دقت کنید که کدام کلمات در یک جمله یا بیت، جزو کلمات کلیدی هستند و برای کسب نمره باید حتما معنی شوند.
اشتراک الماس اولین و آخرین خرید کنکورت است!
اشتراک الماس شامل کلاسهای مناسب نهایی و کنکور و آزمونهای تستی حضوری و آزمون تشریحی و دوره دوپینگ و … .
جمعبندی
۱- اهمیت کتاب درسی: خط به خط کتاب درسی مهم است و باید با دقت مطالعه بشوند. خیلی از سوالات از بخش متنپژوهی و ابیات مربوط به آن طراحی میشود.
۲- نکات درسها را فقط حفظ نکنید: بعضی از دانشآموزان فکر میکنند فارسی فقط یک درس حفظی است درصورتی که خیلی از بخشها مفهومی هستند.
۳- حل سوالات تشریحی: برای تسلط کامل، سوالات تشریحی استاندارد که ساختاری مشابه امتحاننهایی دارند حل کنید.
۴- در طول سال فارسی را بخوانید: فارسی درسی نیست که بتوانید در بازه کوتاه جمعبندی کنید بنابراین باید از ابتدای سال برای آن برنامهریزی کنید.
۵- نکات مهم و پرتکرار را شناسایی کنید: بعضی از نکات مهم هر ساله در امتحانات تکرار میشوند، این بخشها را شناسایی کنید و به خوبی یاد بگیرید.
سوالات متداول
-مرور کردن در درس ادبیات به دلیل حجم بالایی که دارد، کمی مشکل است. برای بخش املا و واژه، کلمات مهم را رنگهای مشخصی هایلایت کنید. چالش اصلی در مرور نکات ادبی، فکری و بعضی از نکات مهم دستوری است.
برای مرور این بخشها، ابیات را یکییکی بخوانید و سعی کنید نکات آن را استخراج کنید. درنظر داشته باشید که مرور درس فارسی کمی زمانبر است ولی اگر زمان محدودی دارید، میتوانید از پادکست شب امتحان فارسی یازدهم ماز استفاده کنید.
برای آشنایی با انواع تکنیکها و روشهای مرور کردن، مقاله بهترین روش و تکنیکهای مرور دروس را مطالعه نمایید.
-برای خودآزمایی از وضعیت یادگیری و سطح علمی که دارید، بهتر است که چند آزمون شبیهساز نهایی فارسی یازدهم را حل کنید.آزمونهای شبیهساز تشریحی ماز با سوالات استاندارد، ایدههای جدید و پاسخنامههای کامل نقش مهمی در پیشرفت شما دارد.
-سوالات و پاسخنامه کلیدی کنکورهای سالهای اخیر هر سه رشته تجربی،ریاضی و انسانی در سایت ماز موجود است. اگر پاسخنامه کامل و جامع میخواهید پیشنهاد میکنیم کتاب مارکوپولو را تهیه کنید.
