- چند بار یک مطلب را میخوانم، اما باز هم نمیفهمم. چرا؟
- هر بار که کتاب را باز میکنم، میبینم دوباره به صفحه قبل برگشتهام. اشکال کارم کجاست؟
- سرعت مطالعهام پایین است و انگار مطالب را درست نمیفهمم. چکار کنم؟
- حواسم زمان مطالعه پرت میشود و مطالب رو خوب نمیفهمم. چکار کنم؟
اینها تنها بخشی از دغدغههای دانشآموزان کنکوری است که تلاش میکنند در مطالعههایشان موثرتر باشند. اگر این سوالات برای تو هم آشناست، نگران نباش! در این مقاله با هم راهکارهایی را بررسی میکنیم که میتوانند تمرکزت را به سطح بالاتری برسانند و تجربهای متفاوت از مطالعه به تو هدیه دهند.
فهرست مطالب
این مقاله، ششمین مطلب از سری مطالب ماز درباره «مطالعه» است.
- شروع از اولین مقاله: با رعایت این ۳ اصل، مطالعه ات را باکیفیت کن.
- مقاله بعدی: میزان تاثیر امتحان نهایی در کنکور ۱۴۰۴، ۱۴۰۵ و ۱۴۰۶

تمرکز یکی از مهمترین عوامل در موفقیت تحصیلی و یادگیری به شمار میرود. اما متأسفانه بسیاری از دانشآموزان و دانشجویان در حفظ و افزایش تمرکز در زمان مطالعه و یادگیری با چالشهای زیادی روبرو هستند.
دلایل این مسئله میتواند شامل خستگی ذهنی و جسمی، فشارهای روحی و روانی، محیط مطالعه نامناسب، عدم علاقه به درس، استرس امتحان و مشغلههای ذهنی باشد.
تمرکز را میتوان به مرور زمان افزایش داد؛ فقط لازم است که روشها و راهحل های پیشنهادی را اجرا کنید.
در ادامه ۱۰ تکنیک را به شما معرفی میکنیم تا تمرکزتان در بالاترین سطح باشد:
۱. انتخاب محیط مناسب برای مطالعه
یکی از مهمترین عوامل افزایش تمرکز، وجود محیط آرام و مناسب برای مطالعه است. اتاقی با نور کافی، میز و صندلی راحت و دور از هیاهوی خانه را انتخاب کنید. هوای اتاق نباید بیش از حد گرم یا سرد باشد تا از خوابآلودگی یا عدم تمرکز جلوگیری شود.
چگونه از اشتراک الماس ماز بهترین استفاده ممکن را داشته باشیم؟
۲. آرامسازی ذهن قبل از مطالعه
انجام تمرینات تنفس عمیق، مدیتیشن یا یوگا برای چند دقیقه قبل از شروع مطالعه بسیار مفید است. این کار باعث آرامش ذهن شده و آن را برای تمرکز بهتر آماده میکند.
اگر فکر خاصی ذهنتان را مشغول کرده است، آن را با جزئیات کافی روی کاغذ بنویسید و به خودتان بگویید: «بعداً به این موضوع فکر میکنم.». سپس آن را کنار بگذارید و درگیر مطالعه و تمرین بشوید.

۳. برنامه مطالعاتی مناسب
برای خودتان برنامهریزی مطالعاتی دقیقی داشته باشید. اگر هنوز برنامه درسی خودت را ننوشتهای من میتوانم کمکت کنم.
برنامهریزی دقیق به شما کمک میکند نظم داشته باشید. در نتیجه به اتمام میزان مشخصی از پیشروی در زمان مشخص متعهد میشوید و تلاش میکنید آن را تمام کنید.
تقسیم زمان مطالعه به بازههای ۲۵ تا ۵۰ دقیقهای و قرار دادن استراحتهای ۵ تا ۱۰ دقیقهای میان آنها بسیار مفید است. تمرکز مداوم برای ساعات طولانی غیرممکن است و استراحتهای کوتاه مدت باعث تجدید قوای ذهنی میشود.
درزمان استراحت به سراغ گوشی یا شبکههای اجتماعی نروید. زمان استراحت دراز بکشید یا از اتاق خارج شوید چند قدمی راه بروید و تغذیه مناسبی میل کنید تا برای زمان بعدی مطالعه انرژی خوبی را بدست آورید.

۴. حذف عوامل حواسپرتی
گوشی تلفن همراه، تلویزیون و هر وسیلهای که تمرکزتان را برهم میزند، از محیط مطالعه دور کنید. قبل از شروع مطالعه، تمام ابزارهای موردنیازتان را آماده کنید تا مجبور نباشید مرتب از جای خود بلند شوید.
آشنایی بیشتر با آزمونهای ماز
۵. مطالعه فعال و خلاصهبرداری
نوشتن نکات کلیدی، خلاصهبرداری، مرور مطالب و تکرار آنها، ذهن را متمرکز نگه میدارد.
زمان مطالعه فقط روخوانی نکنید. نکات مهم را هایلایت کنید، نکاتی را در حاشیه کتاب و جزوه یادداشت کنید. مباحث را دسته بندی کنید. نمودار رسم کنید و مطالعه فعّالی را داشته باشید.
۶. نقش سلامت جسمی در تمرکز
کمخوابی، تغذیه نامناسب و بیتحرکی تأثیر مستقیمی بر کاهش تمرکز دارند. به اندازه کافی بخوابید و تغذیه سالم داشته باشید. طی سال کنکور هر بیماری کوچکی میتواند روند مطالعاتی شما را تحت تاثیر قرار دهد و شما را از مسیر اصلی منحرف کند؛ بنابراین در روزهای مدرسه مراقب سلامت خود باشید.

۷. علاقهمندی به درس
مطالعه با انگیزه و علاقه، کلید موفقیت است. ابتدا با درسهایی که به آن علاقه دارید شروع کنید و تلاش کنید ذهنیت مثبتی نسبت به دروس سختتر پیدا کنید. همچنین با ثبتنام در کلاسهای کنکور ماز میتوانید با قدرت بیشتری با دروس سخت روبرو بشوید.
۸. به خودت پاداش بده
جایزه دادن به خودتان، انگیزهتان را افزایش میدهد. مثلاً اگر برنامه امروزتان را بهطور کامل انجام دادید، سریال موردعلاقهتان را تماشا کنید یا با دوستانتان وقت بگذرانید.
کارهايی را که دوست دارید انجام بدهید؛ درقالب پاداش بهازای درسخواندن یا رکورد زدن مطالعهتان قرار دهید. با استفاده ازاین روش سطح انرژی و انگیزه خودتان را درسطح بالایی نگه دارید.

۹. تنوع در روش مطالعه
روشهای متفاوتی را برای مطالعه درنظر بگیرید. یادگیری مباحث با فیلمهای کمک آموزشی، مطالعه کتاب درسی، تستزنی و آزمون دادن و… روشهای متنوعی هستند که لازم است در برنامه مطالعاتیتان قرار دهید.
با تغییر روشهای مطالعاتی از خستگی زمان مطالعه جلوگیری میکنید و تمرکزتان را در سطح بالایی قرار میدهید.
۱۰. به خودت تلنگر بزن!
گاهی وقتها گلهای قالی و ترک دیوار هم جذاب میشوند…
زمان مطالعه ذهن بسیار فعال است و اگر آن را کنترل نکنید شما را به خیالات و رویا میبرد. برای جلوگیری از این حالت، یک کش به مچ دستتان ببندید و هر بار که حواستان پرت شد، کش را بکشید. این ضربه آرام به ذهنتان میگوید: هیس! الان وقت درسخواندن است!
با این روش ذهنتان از تمام افکار به سرعت به حرکت دست و ضربه پرت میشود و میتوانید خیلی سریع به مطالعه برگردید.

در نهایت باید گفت با بهکارگیری ترکیبی از این راهکارها میتوان به طور قابل توجهی بر تمرکز حین مطالعه افزود. البته نیاز است تا آنها را به صورت مداوم و منظم بکار ببریم.
درنتیجه ۱۰ راهکار در این مقاله به شما معرفی کردیم:
۱.محیطی مناسب مطالعه را درنظر بگیرید که ساده باشد و از نور کافی برخوردار باشد.
۲.قبل از مطالعه ذهنتان را خالی کنید تا تمرکزتان تمام و کمال بر روی درس باشد.
۳.یک برنامه مطالعاتی دقیق به شما کمک میکند نظم داشته باشد و هر کاری را سر وقت انجام بدهید.
۴. هرچیزی که باعث میشود حواس شما زمان مطالعه پرت شود را از محیط مطالعه خارج کنید.
۵. مطالعه فعّالی داشته باشید و یادداشت برداری و خلاصه نویسی و رسم نمودار را فراموش نکنید.
۶. نیازهای خودتان را قبل از مطالعه برآورده کنید و با آمادگی به سراغ درس بروید.
۷. قبل از شروع به مطالعه به همه دروس ذهنیت مثبت داشته باشید و آن را دوست داشته باشید تا با علاقه به سراغ آن بروید.
۸. برای خودتان پاداش مشخص کنید و به راحتی علایق خودتان را در دسترس قرار ندهید.
۹. در برنامه مطالعاتی روشهای متنوعی را برای مطالعه در نظر بگیرید.
۱۰. یک کش را دور مچتان ببندید و به خودتان تلنگر بزنید تا حواستان پرت نشود.
اگر این مقاله برایت مفید بوده برای دوستانت هم ارسال کن.
شاد باشی!