صبح روز امتحان نهایی است. دانشآموزی که تا چند روز قبل با دیدن حجم مطالب فلسفه احساس نگرانی میکرد، حالا با آرامش وارد جلسه امتحان میشود. دلیل این آرامش چیست؟ نه اینکه تمام کتاب را چندین بار حفظ کرده باشد، بلکه چون میداند چگونه باید مفاهیم را بخواند، چگونه پاسخ تشریحی بنویسد و از کدام بخشها بیشتر سؤال میآید.
بسیاری از دانشآموزان تصور میکنند فلسفه یک درس سخت و پیچیده است که فقط افراد علاقهمند به فلسفه میتوانند در آن نمره بالا بگیرند؛ اما واقعیت این است که این درس، اگر با روش درست مطالعه شود، میتواند یکی از درسهای نمرهآور امتحان نهایی باشد.
این مقاله، صد و دوازدهمین مطلب از سری مطالب ماز درباره «مطالعه» است.
- شروع از اولین مقاله: با رعایت این ۳ اصل، مطالعه ات را باکیفیت کن.
- مقاله بعدی: چگونه در امتحان نهایی عربی ۲۰ بگیریم؟
اهمیت فلسفه در امتحان نهایی و تاثیر آن بر معدل
فلسفه در امتحان نهایی پایه دوازدهم با ضریب ۵.۵۵ در میان دروس تخصصی، جایگاهی میان رده و نسبتاً بالا دارد. با توجه به تأثیر قطعی نمرات امتحانات نهایی بر سوابق تحصیلی، کسب نمره بالا در درس فلسفه می تواند تأثیر ملموسی در معدل نهایی و به دنبال آن در رتبۀ کنکور داشته باشد.
بسیاری از دانشآموزان به دلیل ماهیت مفهومی فلسفه، این درس را دشوار تصور میکنند؛ اما نکته مهم این است که فلسفه برخلاف برخی دروس که نیازمند حفظ حجم زیادی از اطلاعات هستند، بیشتر به توانایی تحلیل و فهم ارتباط میان مطالب وابسته است.
در مقاله نقش کلیدی بررسی پاسخنامه امتحانات نهایی در موفقیت دانشآموزان اهمیت بررسی پاسخنامه امتحانات نهایی را شرح دادهایم.
برای امتحان نهایی فلسفه ۲ از چه منبعی استفاده کنیم؟
برای گرفتن نمره ۲۰ در فلسفه، لازم نیست منابع متعدد و پراکنده مطالعه کنید. مهمترین منابع شما باید به ترتیب اهمیت باشند:
۱ -کتاب درسی؛ مهمترین منبع امتحان نهایی
یکی از اشتباهاتی که بعضی از دانشآموزان انجام میدهند، مطالعه درسنامههای تستی به جای کتابدرسی است درصورتی که در امتحاننهایی از شما عبارت دقیق متن کتاب را میخواهد، بنابراین اولین و مهمترین منبع شما کتابدرسی است.
- متن درسها را دقیق بخوانید.
- تعریفهای مهم را مشخص کنید.
- مثالهای کتاب را بررسی کنید.
- سوالات و فعالیتهای داخل کتاب را جدی بگیرید.
۲- نمونه سوالات امتحان نهایی سالهای گذشته
حل نمونه سوالات به شما کمک میکند که با سبک طراحی سوال آشنا شوید، مباحث پرتکرار را بشناسید و روش پاسخ دادن تشریحی را یاد بگیرید.
برای دانلود و حل نمونه سوالات نهایی و شبه نهایی و دبیرخانه سالهای قبل، هر سه رشته ریاضی، تجربی و انسانی در پایههای دوازدهم و یازدهم به صفحه نمونه سوالات نهایی مراجعه نمایید.
۳- یک منبع کمکآموزشی برای تسلط بیشتر
برای رسیدن به تسلط از یک منبع کمکآموزشی مثل سری کتابهای بیست شو ماز استفاده کنید که درسنامههای جامع و نمونهسوالات داشته باشد.
برای مشاهده ویدئوهای جمع بندی کامل فلسفه پایه دوازدهم ویژه امتحان نهایی به صفحه بیستشو مراجعه نمایید.
۴- بانک تستهای تشریحی ماز
بعد از اینکه همه مراحل قبل را با موفقیت انجام دادید برای اینکه مطمئن شوید که نمره بیست را میگیرید، سوالات بانک تست ماز را حل کنید تا با تمام ایدهها آشنا شوید.

چگونه فلسفه را ۲۰ بگیریم؟ (۵ روش طلایی)
۱- فلسفه را مفهومی بخوانید، نه فقط حفظی.
بزرگترین اشتباه دانشآموزان این است که فلسفه را مانند یک درس حفظی مطالعه میکنند. در فلسفه، حفظ کردن تعریفها لازم است، اما کافی نیست. شما باید بدانید هر مفهوم چه معنایی دارد و چرا مطرح شده است. برای هر موضوع از خودتان بپرسید:
- این مفهوم درباره چیست؟
- چه مشکلی را توضیح میدهد؟
- چه تفاوتی با نظریات دیگر دارد؟
- نتیجه این دیدگاه چیست؟
وقتی مفهوم را بفهمید، حتی اگر متن دقیق کتاب را فراموش کنید، میتوانید پاسخ مناسبی بنویسید.
۲- خلاصهنویسی مفهومی انجام دهید.
خلاصهنویسی در فلسفه باید هدفمند باشد. به جای اینکه تمام متن کتاب را دوباره بنویسید، برای هر درس یک خلاصه کاربردی تهیه کنید. در خلاصه خود مفاهیم اصلی، تعریف اصطلاحات مهم و نکات پرتکرار امتحانی را قرار دهید. استفاده از جدول برای مقایسه نظریهها باعث میشود مطالب راحتتر در ذهن باقی بمانند.
۳- پاسخ دادن تشریحی را تمرین کنید.
یکی از تفاوتهای دانشآموز نمره ۲۰ با دانشآموزی که نمره پایینتری میگیرد، نحوه پاسخ دادن است. ممکن است دانشآموزی مطلب را بداند، اما نتواند آن را درست روی برگه امتحان بنویسد. برای تقویت پاسخنویسی:
- سوالات تشریحی حل کنید.
- جوابهای خود را بررسی کنید.
- عبارتهای مهم کتاب را یاد بگیرید.
- تمرین کنید که پاسخها را کامل اما کوتاه بنویسید به شکلی که کلمات کلیدی در پاسخ نوشته شده باشند.
۴- مرور منظم داشته باشید.
کلید موفقیت در درس فلسفه، مرورهای هوشمندانه است. مرور باید با بازدهی بالا و به صورت منظم انجام شود. مرورهای کوتاه اما منظم تاثیر بیشتری از مرورهای سنگین شب امتحانی دارند.
انواع تکنیکها و روشهای مرور کردن در مقاله بهترین روش و تکنیکهای مرور دروس|چگونه مطالب درسی را برای همیشه به خاطر بسپاریم؟ بررسی شده است.
۵- روی بخشهای مهم کتاب تمرکز بیشتری داشته باشید.
تمام مطالب کتاب اهمیت دارند، اما بعضی بخشها معمولاً بیشتر در امتحانات مورد استفاده قرار میگیرند. مانند:
- تعریف مفاهیم فلسفی
- دیدگاههای مطرحشده در درس
- تفاوت بین نظریهها
- علتها و نتیجهگیریهای مهم
- مثالهای کتاب
در مقاله ۱۲ نکته طلایی برای کسب نمره ۲۰ در امتحانات نهایی، راهکارهایی ساده برای کسب نمره کامل در امتحانات نهایی معرفی شده است.

پرتکرارترین مباحث فلسفه مخصوص امتحاننهایی
برای مطالعه هدفمند بهتر است که با موضوعات پرتکرار فلسفه آشنا شوید تا تمرکز و زمان بیشتری را برای یادگیری آنها صرف کنید.
| درس | اهمیت مشترک در امتحان نهایی و کنکور |
| ۱ | تشخیص انواع حمل |
| ۲ | تشخیص نسبتهای سهگانه باوجود |
| ۳ | دیدگاه هیوم و تجربهگرایان |
| ۴ | معنای اول اتفاق |
| ۵ | استدلال ارسطو |
| ۶ | استدلال ملاصدرا |
| ۷ | دیدگاه فیلسوفان اروپایی دربارۀ عقل |
| ۸ | مراحل رشد عقل – عقل فعال |
| ۹ | مدینه فاضله |
| ۱۰ | طبیعت شناسی ابنسینا |
| ۱۱ | اصالت وجود |
| ۱۲ | علامه طباطبایی |
نکات طلایی پاسخنویسی برای موفقیت در امتحان نهایی فلسفه
۱- قانون اول: به بارم هر سوال توجه کن.
بارم هر سوال مشخص میکند که پاسخ شما تا چه اندازه باید کامل باشد. بنابراین، پیش از نوشتن پاسخ، ابتدا به ارزش نمرهای سؤال دقت کنید و متناسب با آن توضیح بدهید. برای مثال، اگر بارم سوال ۱ نمره باشد، معمولاً باید حداقل دو نکته یا کلیدواژه اصلی را در پاسخ خود بیاورید تا شانس دریافت نمره کامل را داشته باشید. توجه به بارم، هم از کمنویسی جلوگیری میکند و هم باعث میشود زمان امتحان را بهتر مدیری کنید.
۲- قانون دوم: پاسخها را منظم و تفکیکشده بنویس.
اگر سوال از شما چند مورد یا چند دلیل میخواهد، همه آنها را پشت سر هم و بدون نظم ننویسید. بهتر است هر نکته را در یک خط جداگانه یا با کمی فاصله از مورد بعدی بنویسید تا مصحح بتواند هر بخش از پاسخ را بهراحتی تشخیص دهد. این نظم ظاهری، احتمال دیده شدن تمام نکات و دریافت نمره کامل را افزایش میدهد.
۳- قانون سوم: خوشخط نباش، اما خوانا و مرتب بنویس.
برای گرفتن نمره کامل، لازم نیست خط زیبایی داشته باشید؛ مهم این است که پاسخها خوانا و مرتب باشند. سعی کنید کلمات را واضح بنویسید، فاصله بین آنها را رعایت کنید و از شلوغ کردن برگه یا خطخوردگیهای زیاد پرهیز کنید. هرچه مصحح راحتتر بتواند پاسخ شما را بخواند، احتمال از دست دادن نمره به دلیل ناخوانا بودن نوشته کمتر خواهد شد.
در مقاله اشتباهات پرتکرار دانشآموزان در امتحانات نهایی، اشتباهات پرتکرار در امتحان نهایی بررسی شده است.
اشتراک الماس اولین و آخرین خرید کنکورت است!
اشتراک الماس شامل کلاسهای مناسب نهایی و کنکور و آزمونهای تستی حضوری و آزمون تشریحی و دوره دوپینگ و … .
جمعبندی
۱- مطالعه دقیق کتاب درسی: کتاب درسی مهمترین مرجع امتحان نهایی است و تسلط بر مفاهیم و نکات کلیدی آن، پایه موفقیت در این درس محسوب میشود.
۲- یادگیری مفهومی مطالب: فلسفه را نباید صرفاً حفظ کرد؛ بلکه باید ارتباط میان مفاهیم، دیدگاهها و استدلالهای مطرحشده را بهدرستی درک کرد.
۳- تهیه خلاصههای هدفمند: دستهبندی تعریفها، نظریهها و نکات مهم، فرآیند مرور و جمعبندی قبل از امتحان را سریعتر و مؤثرتر میکند.
۴- تمرین با نمونه سوالات نهایی: حل سوالات سالهای گذشته باعث آشنایی با سبک طراحی آزمون و تقویت مهارت پاسخگویی تشریحی میشود.
۵- مرور منظم و برنامهریزیشده: مرورهای دورهای به تثبیت مطالب در حافظه کمک کرده و از فراموشی نکات مهم جلوگیری میکند.
سوالات متداول
-اگر بدون روش درست مطالعه شود، ممکن است سخت به نظر برسد؛ اما با مطالعه مفهومی و مرور منظم، میتوان در آن نمره بسیار خوبی گرفت.
-ترکیب سه عامل: مطالعه دقیق کتاب درسی، تمرین نمونه سوال و یادگیری پاسخنویسی تشریحی.
–با خرید اشتراک الماس ماز تمامی کلاسها و آزمونهای ماز به صورت رایگان برای شما فعال خواهد شد. برای ثبتنام کافیست عضو کانال تلگرام ماز یا کانال بله ماز شوید.
-بهترین انتخاب برای جمعبندی شب امتحانی فلسفه، پادکستهای جمعبندی ماز است که تمام نکات مهم و متن کتاب را پوشش میدهد.
