عقربههای ساعت دیواری اتاق، انگار تندتر از همیشه میچرخند. تقویم روی میز، بیرحمانه ورق خورده و حالا او مانده و یک کوه کتاب که نیمی از آنها هنوز بوی نویی میدهند. شب یلدا، وقتی همه داشتند فال حافظ میگرفتند، سارا داشت به ترازهای پایینش در آزمونهای مهر و آبان فکر میکرد. به اینکه چطور قول داده بود از تابستان کولاک کند اما حالا در دیماه، هنوز لنگِ مباحث پایه است؛ حس میکرد قطار کنکور از ایستگاه رفته و او روی سکو جا مانده است…!
این مقاله، هشتادمین مطلب از سری مطالب ماز درباره «مطالعه» است.
- شروع از اولین مقاله: با رعایت این ۳ اصل، مطالعه ات را باکیفیت کن.
- مقاله بعدی: آیا شروع مطالعه دروس نهایی از بهمنماه دیر محسوب میشود؟
اگر شما هم این روزها احساسات سارا را تجربه میکنید و با خودتان مدام فکر میکنید که “یعنی راهی برای جبران هست؟!”، این مقاله دقیقاً برای شما نوشته شده است. پس تا انتهای این مطلب، با ما باشید.
چرا نیمسال اول آنطور که میخواستی پیش نرفت؟
قبل از اینکه به فکر درمان باشیم، باید بفهمیم کجای کار ایراد داشته است. اگر ندانید چرا زمین خوردید، احتمالاً در نیمسال دوم هم دوباره همانجا پایتان سُر میخورد!
۱- توهم برنامههای فضایی!
خیلی از ما جوگیر میشویم. مثلا روز اول مهر مینویسیم: «۱۴ ساعت مطالعه، ۵۰۰ تست»؛ اما واقعیت این است که بدن و ذهن ما یک ماشین یا ربات همیشه آماده نیست. وقتی نمیتوانیم به این برنامه پایبند باشیم، ناامید میشویم و کلاً رهایش میکنیم. این همان «کمالگرایی سمی» است.
۲- باکِ خالی از انگیزه
هدف و انگیزه برای کنکوری، دقیقاً مثل بنزین برای ماشین است. بدون آن، گرانترین ماشین دنیا هم یک وجب حرکت نمیکند! اگر هدف واضح و روشنی نداشته باشید یا فقط به خاطر انتظار والدین درس بخوانید، طبیعی است که وسط راه بنزین تمام کنید!
در مقاله ۹ راهکار برای انگیزه دادن به خود و رسیدن به هدف راهکارهای عملی حفظ انگیزه را به شما یاد میدهیم.
۳- غولِ اضطراب پنهان و ترس از شکست
عجیب است اما خیلیها درس نمیخوانند چون میترسند درس بخوانند و باز هم ترازشان خوب نشود! این ترس از شرکت در آزمونها باعث میشود از ارزیابی فرار کنید یا مطالعه را عقب بیندازید تا با واقعیتِ سطح علمیتان روبرو نشوید.
برای کاهش ترس و دلهره شرکت در آزمون، مطالعه مقاله ترس شرکت در آزمونهای آزمایشی + راهکارها پیشنهاد میشود.
۴- روشهای غلط مطالعه
خیلی وقتها ساعت مطالعهمان بالا است اما خروجی نداشتهایم. دلیل آن عادتهای غلط مطالعاتی است؛ مثل مطالعهی روزنامهوار و سطحی، ننوشتن خلاصه، تست نزدن، استراحت نکردن بین پارتهای مطالعه و… .
در مقاله چگونه با مغز فعالتر درس بخوانیم؟ به شما یاد میدهد با ذهنی فعالتر درس بخوانید.
۵- حواسپرتیهای مدرن
عناصر توجه و تمرکز، الماسی برای زندگی در این دوران هستند. یک نوتیفیکیشن اینستاگرام یا فکر کردن به «اگر نشود چه؟» وسط حل تست ریاضی، به راحتی نیم ساعت از زمان مفیدتان را هدر میدهد!
در مقاله توجه و تمرکز، دو عنصر کمیاب در مطالعه کنکوریها، راهکارهای افزایش تمرکز بررسی شده است.
۶- سم مهلکی به نام مقایسه
افکاری مثل «فلانی زیست را ۸۰ درصد زد، فلانی تراز آزمونش ۱۰۰۰۰ شد، اگر در آزمون بعدی به فلانی نرسم چه؟ و…»، همان عادت مخرب مقایسهی ناعادلانه است. مقایسه کردن باطن زندگی خودتان با ظاهر زندگی دیگران، نه تنها کمکی نمیکند بلکه باعث میشود احساس فلج بودن بکنید و نتوانید مفید باشید.
۷- تنهایی در مسیر و نداشتن راهنما
کنکور یک مسیر مهآلود و مبهم است. طبیعی است که در ابتدای مسیر، گیج باشیم. اینجاست که نقش یک مشاور تحصیلی خوب یا یک همراه کاربلد، مشخص میشود. در مقاله نقش مشاور تحصیلی در موفقیت داوطلبان به بررسی تاثیر مشاور تحصیلی در گذر از مسیر پرچالش کنکور و رسیدن به موفقیت پرداختهایم.
کلاس های جمع بندی رایگان ماز ویژه نیم سال اول از دست نده!
حالا چطور در نیمسال دوم جبران کنیم؟
حالا که دلایل مشکل را شناختیم، باید بدانیم دیگر غصهخوردن کافی است. از اینجا به بعد، عملیات «بازگشت قهرمانانه» شروع میشود.
۱- ترمز دستیِ سرزنش را بکشید!
اولین قدم این است که با خودتان صلح کنید. شما ربات نیستید؛ انسانید و ممکن است مثل هر انسان دیگری اشتباه کنید. به جای اینکه مدام خودتان را سرزنش کنید، با خود مهربان باشید و بگویید «اوکی، تا الان خوب نبودم، اما از این لحظه به بعد قرار است متفاوت باشم». لحظهای که شما این جمله را باور کنید، آمادهی شروع دوباره میشوید!
۲- هدفگذاری به سبک هوشمندها
مغز ما، برای اینکه درست حرکت کند، احتیاج به یک هدف درست دارد؛ هدف خوب، هدفی است که مشخص، قابل اندازهگیری، دستیافتنی و زماندار باشد. مثلا «قبولی در یک رشته خوب» هدف بدی است. اما «قبولی در رشته داروسازی دانشگاههای تیپ ۱ یا ۲»، یک هدف صحیح است.
در مرحلهی بعد، قدمهایی میچینیم که ما را به آن هدف بزرگ میرسانند. نام این قدمها، اهداف کوتاه مدت است که باز هم باید ویژگیهای یک هدف درست را داشته باشند.
۳- برنامهریزی صحیح و اصولی
بعد از یادگیری روش برنامهریزی اصولی، میتوانید از روزی ۵ ساعت شروع کنید اما استمرار داشته باشید. اعتمادبهنفس ما از همین پیروزیهای کوچک به دست میآید. وقتی ۳ روز پشتسرهم طبق برنامه پیش بروید، مغزتان هورمون موفقیت ترشح میکند و خودش برای انجام ساعت ششم مطالعه داوطلب میشود!
در مقاله بهترین روش برنامهریزی درسی + راهنمای عملی، صفر تا صد برنامهریزی را یاد میگیرید.
۴- ریکاوری بدن؛ جسمتان را دریابید!
بدن، وسیله و ابزار ما برای رسیدن به هدفمان است. اگر مراقبت از مغز را بلد نباشیم، اصلیترین ابزارمان را از دست میدهیم. پس از این به بعد خواب شبانه کمتر از ۶-۷ ساعت، ممنوع است! مغزیجات و میوه جایگزین چیپس و پفک میشوند و روزی ۱۵ دقیقه پیادهروی سریع به کمک روحیهمان میآید.
اهمیت تغذیه سالم، خواب کافی و مدیریت زمان برای موفقیت را در مقاله کنکور را با قدرت مغز شکست دهید مطالعه کنید.
۵- مسابقهی انفرادی؛ فقط با خودتان!
تنها کسی که حق دارید خودتان را با او مقایسه کنید، «دیروزِ خود شما» است. اگر امروز یک تست بیشتر از دیروز زدید، یعنی دارید درست میروید. تمام!
۶- اصلاح فرمول مطالعه
اگر عادتهای غلط مطالعاتی که مثال زدیم را داشتهاید، از این به بعد دیگر قرار نیست با همان فرمول قدیمی پیش بروید! به چند مورد از ویژگیهای شیوه صحیح مطالعه اشاره میکنیم:
- استفاده از تکنیک پومودورو
- تعادل در خواندن و تست زدن
- حفظ تنوع درسی پارتهای مطالعاتی
- استراحت موثر بین پارتها
- مرور های منظم و اصولی
- دادن پاداش به خود بعد از اتمام یک پارت سخت (مثل یک فنجان چای یا ۵ دقیقه موسیقی)
در مقاله تکنیک مطالعه پومودورو به بررسی این روش مطالعاتی پرداخته شده است. همچنین انواع تکنیکها و روشهای مرور کردن در مقاله بهترین روش و تکنیکهای مرور دروس معرفی شده است. درنهایت برای ایجاد عادت مطالعه، خواندن مقاله چگونه به درس خواندن عادت کنیم؟ خالی از لطف نیست.
۷- آشتی با اشتباهات
از غلط زدن در آزمونها نترسید و برعکس، به استقبالشان بروید! به این فکر کنید که هر غلطی که در خانه یا آزمون آزمایشی میزنید، میتواند مثل یک بمب باشد که خنثی کردهاید تا سر جلسهی کنکور اصلی منفجر نشود! این عملیات خنثیسازی، همان تحلیل آزمون است! مطمئن باشید اگر به این شیوه پیش بروید، ترازتان نیز به مرور افزایش خواهد یافت.
در مقاله تحلیل عملکرد دانشآموزان در آزمونهای ماز به بررسی روشهای تحلیل آزمون پرداختهایم. برای آشنایی با راهکارهای عملی افزایش تراز، مطالعه مقاله ۸ نکته که تا آزمون بعدی ترازتون رو افزایش میده! پیشنهاد میشود.
۸- ایزوله کردن اتاق مطالعه
برای بازگشت تمرکز، باید قدمهای ساده ولی مهمی بردارید. گوشی و وسایل الکترونیک را به اتاق دیگری بفرستید. میزتان را خلوت کنید و فقط با وسایل ضروری پر کنید. به اطرافیان بگویید در ساعتهای خاصی مزاحم نشوند و تا حد امکان سروصدا را کم کنند. ذهن شلوغ، محصول محیط شلوغ است.
۹- استراتژی برنده جبران؛ قانون ۲۰/۸۰
طبق قانون پارتو، ۸۰ درصد نتایج هر کاری از ۲۰ درصد عملکرد ما میآید. برای کنکور هم همین است. ۸۰ درصد نتیجه از ۲۰ درصد سوالخیزتر و مهمتر حاصل میشود. پس اگر وقتتان کم است، روی مباحث پربازده و تستخیز تمرکز کنید. در انتها اگر زمان داشتید، به مباحث کماهمیتتر خواهید پرداخت.
۱۰- استفاده از راه میانبُر؛ الماس ماز
در این مسیر پرپیچوخم، داشتن یک همراه قابل اعتماد که قبلا امتحانش را پس داده، یعنی جلو افتادن از هزاران نفر!
آزمونهای ماز با بودجهبندی دقیق، نه تنها نیمسال دوم را پوشش میدهد، بلکه ایستگاههای جبرانی برای نیمسال اول هم دارد. همچنین پکیج الماس ماز مثل یک جعبهابزار کامل (کلاس، آزمون، رفع اشکال و…) عمل میکند و هرجای مسیر که احتیاج به کمک داشتید، در کنارتان است!
جمعبندی
در این مقاله، یادآوری کردیم که کنکور یک ماراتن است، نه دوِ سرعت! پس از این به بعد هم میتوان عملکرد ضعیف گذشته را جبران کرد:
۱- علت عقبماندگیات را پیدا کن. (بدون خودزنی!)
۲- هدف درست برای خودت تعیین کن.
۳- سبک زندگیات (خواب و تغذیه) را اصلاح کن.
۴- روی مباحث مهمتر و تستخیز تمرکز کن.
۵- از حرفهایها مثل ماز کمک بگیر.
اشتراک الماس اولین و آخرین خرید کنکورت است!
سوالات متداول
+من خیلی عقبم، آیا واقعاً میتونم به رتبههای زیر ۱۰۰۰ فکر کنم؟
-قطعاً! تاریخ کنکور پر است از کسانی که از بهمنماه شروع کردند و نتایج درخشانی گرفتند. مهم این است که از همین لحظه هوشمندانه و مستمر درس بخوانید و اشتباهات گذشته را تکرار نکنید.
+خانوادهام مدام بابت نیمسال اول سرزنشم میکنند، چکار کنم؟
-با آنها صادقانه صحبت کنید. بگویید که اشتباهاتت را پذیرفتید و برای جبران برنامه دارید. وقتی آنها تغییر در رفتار و استمرار شما را ببینند، به مرور زمان لحنشان تغییر کرده و به بزرگترین حامی شما تبدیل میشوند.
+بین خوندن مباحث جدید نیمسال دوم و جبران مباحث نیمسال اول، کدام اولویت است؟
-اولویت اول، همراه شدن با برنامهی مدرسه و آزمونهای نیمسال دوم است تا دوباره عقب نیفتید. در کنار آن، روزانه ۲-۳ ساعت را به «ایستگاههای جبرانی» برای مباحث پیشنیاز یا تستخیز نیمسال اول اختصاص دهید.
فوق العاده هستید مثل همیشه 🙂 ممنون از گروه بینظیرماز 🙂 خوندن این مقاله ها هم کلی بهم انگیزه داد و هم واقعا در نظم دهی به ذهنم موثر بود عالی هستید …
سلام وقت بخیر
پارمیدا جان
خوشحالیم که رضایت داشتین
ممنون از همراهیتون.
خیلی خوبید .
عزیزید فرزاد جان باعث افتخارید
سلام وقتتون بخیر ببخشید آزمون های تستی ماز رو چطور با آزمون های تشریحی برنامه ریزی کنیم چون خیلی برنامه سنگین میشه و مدت زمان فرجه آزمون های تشریحی ماز هم خیلی کم هست
سلام سمانه جان. قطعا ایجاد تعادل بین این برنامه ها وابسته به خودتونه و به برنامه ریزی خودتون بستگی داره🌸
ما برنامه مطالعاتی پیشنهادیمون رو در بخش پیوست ازمون ها قرار دادیم براتون. اگر به برنامه ریزی شخصی سازی شده هم نیاز داشتید میتونید از یک مشاور تحصیلی کمک بگیرید❤️
یعنی واقعا میشه به رتبه زیر 500 فکر کرد؟ با اینکه مفاهیم رو فهمیدم و تست کافی نزدم؟..
سلام وقت بخیر
نیلوفر جان قطعا با تلاش و مطالعه کافی میتونید به هدفتون برسید
بهتره با مشاور تحصیلی هم مشورت کنید
ماز هم در این مسیر همراه شماست…(:
مرسی از اینکه قوت قلب میدین =))
❤️❤️❤️
عالی بود ممنون از موسسه خوب ماز
سلام وقتتون بخیر💖 خوشحالیم که راضی هستید عزیزم😍