انتخاب رشته کنکور سراسری یکی از مهم‌ترین و البته چالش برانگیزترین مراحل کنکور برای داوطلبان به حساب می‌آید و عملاً آینده فرد را تعیین می‌کند. داوطلبان با تجربه می‌دانند که حتی اگر کارنامه قابل قبولی داشته باشید اما نتوانید به خوبی از آن برای انتخاب رشته استفاده کنید، ممکن است حتی روزی از شرکت در کنکور نیز پشیمان شوید.
این مقاله، شصت و دومین مطلب از سری مطالب ماز درباره «مطالعه» است.
- شروع از اولین مقاله: با رعایت این ۳ اصل، مطالعه ات را با کیفیت کن.
- مقاله بعدی: امکانات آنلاین برای تقویت مهارت دانش‌آموزان در کنکور ۱۴۰۵
شما به عنوان یک داوطلب کنکور باید با نحوه انتخاب رشته اصولی و متناسب با اولویت‌های خود آشنا باشید. شما باید آگاه باشید که رتبه شما تنها یک عدد است؛ اما انتخاب رشته، تصمیمی درباره‌ی آینده شماست که تعیین کننده نقشه ادامه راه زندگی است پس باید آگاهانه و با دقت این نقشه را پیش برده و برای آن برنامه‌ریزی کنید.
همچنین لازم است اشتباهات پشیمان کننده‌ای را که می‌تواند آینده‌تان را نابود کند، بشناسید. در ادامه این مقاله، ما مهم‌ترین اشتباهات داوطلبان در انتخاب رشته و راهکارهای تصمیم‌گیری بهتر را بررسی می‌کنیم .
بدترین اشتباهات در انتخاب رشته کنکور سراسری
قبل از هر چیز، بهتر است داوطلبان کنکور سراسری با خطرناک‌ترین و رایج‌ترین اشتباهات در انتخاب رشته آشنا شوند. این آشنایی به آنها کمک می‌کند از انجام این اشتباهات پرهیز کنند و مواردی را که قبل از انتخاب رشته باید مد نظر داشته باشند، رعایت کنند.
۱- عدم تحلیل کارنامه اولیه
اولین اصل در هنگام انتخاب رشته، تحلیل کارنامه اولیه کنکور توسط داوطلب است. شما باید به سهمیه منطقه خود و همچنین سهمیه انتخابی خود (ایثارگران ۲۵ درصد، ایثارگران ۵ درصد، رزمندگان، سهمیه بومی و…) دقت کنید.
هر قدر که سهمیه شما بیشتر بوده یا اینکه شماره منطقه آن بالاتر باشد، در انتخاب رشته به شما کمک می‌کند؛ البته که شرایط متفاوتی را نیز از نظر تعهد خدمت، دانشگاه‌های قبولی و… ایجاد می‌کند. همچنین بسیاری از دانشگاه‌ها برای دانشجویان بومی سهمیه اختصاصی در نظر می‌گیرند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر در مورد تحلیل کارنامه کنکور، به مقاله آموزش گرفتن کارنامه، تحلیل کارنامه تا کارنامه قبولی رشته‌ها مراجعه کنید.
۲- عدم توجه به تفاوت دانشگاه‌ها
بسیاری از داوطلبان تصور می‌کنند تمام دانشگاه‌های روزانه یا آزاد مشابه یکدیگرند و تفاوتی ندارند. قطعاً دانشگاه‌هایی با رنک بالا، فرصت بهتری برای تحصیل شما هستند.
دانشگاه‌های روزانه در تمام رشته‌ها تحصیل رایگان ارائه می‌دهند و بیشترین ظرفیت پذیرش را دارند. با این حال، داوطلبان باید توجه کنند که در برخی رشته‌ها، به‌ویژه رشته‌های علوم پزشکی، با توجه به سهمیه منطقه، برای آزادسازی مدرک تحصیلی، تعهد خدمت در نظر گرفته می‌شود.
شما می‌توانید به منظور کسب اطلاعات کامل در مورد دوره‌ها و دانشگاه‌های مختلف دفترچه کنکور را با دقت بیشتر مطالعه کنید.
۳- عدم آشنایی با شرایط پذیرش دانشگاه
برخی دانشگاه‌ها ممکن است تعهدی در قبال خوابگاه نداشته باشند و این مسئله می‌تواند در آینده روی امکانات رفاهی شما تأثیر بگذارد. همچنین لازم است در مورد شرایط استان و شهر انتخابی، آداب و رسوم، آب و هوا و… اطلاع داشته باشید.
۴- تک رشته‌ای بودن انتخاب‌ها
یکی از اشتباهات رایج داوطلبان این است که آنها روی قبولی در یک رشته خاص پافشاری می‌کنند. درست است که تمام افراد باید روی علایق خود تمرکز کنند اما باید میان رشته‌ها اولویت منطقی قائل شد.
قطعا شما در روز کنکور رویای خاصی را در ذهن پرورانده‌اید، اما برای انتخاب رشته می‌بایست روی واقعیات، احتمالات و البته اولویت‌های خود حساب کنید.
۵- عدم توجه به علایق
برخلاف خطای قبلی، یکی دیگر از اشتباهات رایج دانش‌آموزان این است که در هنگام انتخاب رشته به علایق خود توجه نمی‌کنند. داوطلبانی که به دلیل اصرار خانواده، چشم و هم چشمی، درآمد و… یک رشته را انتخاب می‌کنند، ممکن است در آینده آمادگی کافی برای تحصیل در آن رشته را نداشته باشند.
باید در نظر گرفت که انتخاب رشته موفق، نتیجه گفت‌و‌گوی منطقی میان دانش‌آموز و خانواده است؛ نه تحمیل نظر یک طرف به طرف دیگر و
اشتراک الماس اولین و آخرین خرید کنکورت است!
۶- عدم توجه به آینده و شرایط شغلی
داوطلبان قبل از انتخاب رشته باید در مورد آینده، امنیت شغلی، محیط کار، درآمد و به طور کلی شرایط رشته مد نظر خود تحقیق کنند.
یکی از اشتباهات داوطلبان این است که صرفاً به جستجوی اینترنتی در مورد شغل آینده خود اکتفا می‌کنند؛ اگرچه جستجو در اینترنت ممکن است اطلاعات مفیدی در اختیار شما قرار دهد اما بهترین کار این است که خود شما مستقیماً از افرادی که در آن شغل مشغول به کارند سؤال کنید.
در نظر داشته باشید برای یک انتخاب رشته موفق نمی‌توان گفت «چون این رشته بازار کار خوبی دارد، من آن را انتخاب می‌کنم»، باید تمام موارد زیر را برای یک انتخاب رشته مناسب در نظر گرفت:
علاقه + استعداد + توانایی + شرایط تحصیلی + چشم‌انداز شغلی در آینده
۷- عدم مشورت با افراد متخصص
بسیاری از افراد ممکن است در گذشته نتایج عالی در کنکور کسب کرده باشند؛ اما این دلیل نمی‌شود که داوطلبان برای انتخاب رشته از آنها کمک بگیرند اطلاعات سال های گذشته را به عنوان راهنما ببینید، نه یک پیش بینی قطعی!!
برای انتخاب رشته لازم است از افراد متخصص و مشاوران مجرب کمک بگیرید.
۸- انتخاب رشته توسط داوطلبان بر اساس رتبه کنکور
اینکه یک رتبه خاص را صرفاً محدود به یک رشته خاص بدانید یکی از اشتباهات و البته تأثیرگذار در انتخاب رشته است. انتخاب‌های شما باید بر اساس علاقه، شانس قبولی، کیفیت دانشگاه، دوره آموزشی و البته طبق اولویت‌بندی شما باشد. افراد با رتبه بالا روی انتخاب رشته بر اساس معدل نیز حساب کنند.
شما عزیزان می‌توانید برای محاسبه معدل خود به مقاله محاسبه معدل، چگونه معدل خود را حساب کنیم؟ مراجعه کنید. همچنین به منظور اطلاع از رتبه تقریبی خود قبل از اعلام کارنامه نهایی، می‌توانید از نرم افزار تخمین رتبه ماز استفاده کنید.
۹- تقلید از دیگران
در انتخاب رشته دوستان یا اقوامی که برق شریف، دندانپزشکی شیراز یا حقوق مشهد را انتخاب کرده‌اند را الگو قرار ندهید.حتی اگر رتبه شما به دوستانتان نزدیک باشد، نباید انتخاب رشته شما مشابه او باشد چرا که ممکن است علاقه، سهمیه، بومی‌گزینی، شرایط خانوادگی، شهرمود نظر و اولویت‌های شما با اومتفاوت باشد.
شما باید انتخاب رشته‌ای شخصی و با مشورت افراد متخصص داشته باشید. همچنین می‌توانید از تجربه‌های نفرات برتر کنکور بهره ببرید اما نباید از آنها کپی برداری کنید.
۱۰- پر نکردن همه انتخاب‌ها
برخی داوطلبان ممکن است صرفاً با پر کردن ۳۰ یا ۴۰ انتخاب، به انتخاب رشته خود خاتمه بدهند؛ اما این اشتباه ریسک عدم قبولی را افزایش می‌دهد. شما بهتر است تمام ۱۵۰ جای خالی را با چیدمان درست بر اساس احتمال قبولی پر کنید تا از ظرفیت دانشگاه‌ها بیشترین بهره را ببرید.
انتخاب‌های خود را در سه دسته تقسیم بررسی کنید و به لیست کردن آنها بپردازید تا در نهایت انتخاب چیدمان درستی را در دست داشته باشید:
دسته اول: انتخاب های خوش بینانه:
رشته یا محل‌هایی که قبولی در آنها دشوارتر است، اما علاقه زیادی به آنها دارید.
دسته دوم: انتخاب‌های واقع‌بینانه:
رشته و محل‌هایی که با توجه به رتبه و شرایط شما، شانس مناسبی برای قبولی دارند.
دسته سوم: انتخاب‌های اطمینان بخش:
انتخاب‌هایی که احتمال قبولی در آنها بیشتر است و در صورت رسیدن به آنها، حاضر به ادامه تحصیل هستید.
چگونه در رشته مورد علاقه خود قبول شویم؟
شما بهترین راه برای انتخاب رشته را با در نظر گرفتن یک رشته و حتی یک دانشگاه خاص به عنوان هدف اصلی و اولویت اول خود دنبال می‌کنید.
معمولاً داوطلبان رشته‌های تاپ و پرطرفدار مثل پزشکی، داروسازی، دندانپزشکی، مهندسی نفت، مهندسی برق، حقوق، روانشناسی و… را به عنوان اولویت اصلی خود در نظر می‌گیرند.
اما برای رسیدن به این رشته‌ها و تحصیل در بهترین دانشگاه‌ها لازم است رتبه و تراز بالایی در کنکور و امتحانات نهایی کسب کرده باشید. به این منظور استفاده از آموزش‌های تخصصی مثل پکیج الماس ماز می‌تواند در این مسیر به شما کمک کند.
پکیج الماس شامل کلاس‌های آنلاین کنکوری و امتحان نهایی، و همچنین آزمون‌های آنلاین ماز در تمام پایه‌ها است. برای آگاهی از مناسب‌ترین روش برای استفاده از پکیج الماس، می‌توانید مقاله چگونه از اشتراک الماس ماز بهترین استفاده را داشته باشیم؟ را مطالعه نمایید.
انتخاب رشته؛ پایان کنکور نیست بلکه آغاز یک مسیر است پس بهترین مسیر را برای آینده خودتان پیدا کنید.
پرسش‌های متداول
+دانشگاه‌های نیمه‌دولتی و دولتی چه تفاوتی دارند؟
-در دانشگاه‌های دولتی شما هیچ هزینه‌ای به عنوان شهریه پرداخت نخواهید کرد اما در دانشگاه‌های نیمه دولتی (شبانه، پردیس خودگران، پیام نور و غیرانتفاعی) لازم است شهریه پرداخت کنید.
+چگونه رشته‌ها را بشناسیم؟
-برای آشنایی با رشته‌های مختلف بهتر است از افرادی که در آن رشته مشغول به کار هستند یا از مشاورانی که اطلاعات کامل‌تری نسبت به آینده تمام رشته‌ها دارند، سؤال بپرسید.
+تعهد خدمت در رشته های علوم پزشکی یعنی چه؟
-دانش‌آموزانی که در دوره روزانه دانشگاه‌های علوم پزشکی تحصیل می‌کنند، باید مدت زمان خاصی را به عنوان تعهد خدمت در کشور مشغول باشند تا بتوانند مدرک خود را آزاد کنند. مدت زمان تعهد خدمت با توجه به مقطع تحصیلی، سهمیه کنکور و… متفاوت است.
+چگونه رشته‌های کنکور را اولویت‌بندی کنیم؟
-داوطلبان مجاز به انتخاب رشته باید بر اساس علاقه، احتمال قبولی، ظرفیت رشته‌ها و… رشته‌های مناسب را در اولویت‌های اول و به ترتیب رشته گروه‌های ضعیف‌تر را در اولویت‌های بعدی قرار دهند.
+پذیرش بومی دانشگاه یعنی چه؟
-داوطلبان بومی، شانس پذیرش بیشتری در انتخاب رشته کنکور خواهند داشت. بنابراین اگر دانشگاه محل زندگی خود را به عنوان اولویت انتخاب کنید، شانس بیشتری برای قبولی دارید.
+در زمان انتخاب رشته، دانشگاه یا رشته، کدام را اولویت قرار بدهم؟
قبل از هر تصمیم، محتوای دو رشته و مسیر شغلی آنها را مقایسه کنید و فقط به نام دانشگاه اکتفا نکنید. خود رشته و میزان علاقه و توانایی شما در ادامه تحصیل اهمیت بسیار زیادی دارد.
درست است که اعتبار دانشگاه، امکانات آموزشی، موقعیت جغرافیایی در زمان تحصیل بسیار با اهمیت است اما فرصت‌های شغلی در آینده مهم‌تر است و مدت زمان تحصیل شما در شهری که در آن قرار است ادامه تحصیل بدهید بسیار کمتر از مدت زمانی است که قرار است در آینده در آن رشته شاغل باشید.
+اگر امسال رشته مورد علاقه‌ام را قبول نشوم، آیا پشت کنکور ماندن تصمیم بهتری است؟
پشت کنکور ماندن زمانی فایده دارد که بفهمید چرا می‌خواهید دوباره تلاش کنید و برای سال آینده برنامه مشخصی داشته باشید. ابتدا از خوتان بپرسید:
«اگر یک سال دیگر تلاش کنم، چه چیزی قرار است متفاوت باشد؟»
پیشنهاد می‌کنیم مقاله پشت کنکوری موفق را مطالعه کنید تا بتوانید تصمیم‌گیری بهتری را انجام بدهید.
